15 Temmuz 1965’te Mariner 4 uzay aracı, Mars üzerinde geçiş yapan ilk ziyaretçi oldu ve bu gezegendeki ünlü kraterleri gösteren ilk fotoğrafları bize ulaştırdı.
15 Temmuz 1965 günü, tam da bu yıl dönümünde: Dünyadan başka bir gezegenin en yakın çekimi olarak kayda geçen ilk fotoğraf. Bu tarihi görüntü, sekiz ay önce uzaya fırlatılan Amerikan Mariner 4 sondası tarafından çekildi.
1965 yılının Temmuz aylarının ortasında, Beach Boys yaz günlerini şarkı söylerken, Caltech (Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü) laboratuvarlarındaki bilgisayarlar için başka bir melodi ilk kez duyuldu.
Yazıcıların tıkırtıları eşliğinde, Mariner 4 görevinin mühendisleri, Mars’ın hemen üzerinde, yaklaşık 200 milyon kilometre uzağında bulunan sondadan kod halinde gönderilen ilk görüntüyü heyecanla aldılar. “Mariner dizisinin 11. görüntüsü muhtemelen çağımızın en dikkat çekici bilimsel fotoğrafları arasına girecektir”, demişti Mariner 4 baş araştırmacısı Robert Leighton, 29 Temmuz 1965’te Beyaz Saray’da yaptığı açıklamayı aktaran NASA sitesi.
NASA için Büyük Bir Zafer
Görüntü yeniden bir araya getirildiğinde, siyah-beyaz fotoğraf Mars’ın kurak ve engebeli yüzeyini ilk kez ortaya koydu; geniş kraterlerle ritimlenen bu manzara, Mars’ı hâlâ Dünya’nın ikiz kardeşi olarak düşünenlerin zihninde kurulan kavramlardan çok uzakta olduğunu gösteriyordu. “İki ila beş milyar yıl boyunca neredeyse hiç değişmeyen yalnız bir manzara gördüler; yaşam içermeyen, Ay’a daha çok benzeyen bir ortam, Dünya’daki herhangi bir başka yerden ise çok daha farklı bir diyark, NASA ise hâlâ “Mariner 4 Zaferi” ifadesini kullanmaktan kaçınmıyordu.
Bu başarının ardında, NASA mühendislerinin birkaç ay önce geliştirmek zorunda kaldıkları tamamen yeni bir cihaz yatıyordu. Bu, uzay araçlarına monte edilen, son derece hafif, enerji açısından cimri ve kalkış esnasındaki titreşimlere dayanabilecek, aynı zamanda Mars’a yolculuk boyunca hayatta kalabilen ilk sayısal kameraydı.
Mariner 4, tarihteki ilk kez bu düzeyde bir keşif yolunu açtı ve kırmızı gezegenin keşfi için kapıyı araladı; NASA’nın özetiyle söylemek gerekirse: “Kurak ve kraterlerle dolu bir yüzeyin görüntüleri, yeşil küçük adamlar ve dünya dışı uygarlıklar hakkındaki fikirleri yok etti, ama Mars keşfinin başlangıcını işaret etti.”
