Aşırı hava olayları, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de giderek daha sık ve şiddetli hale geliyor. Güzel haber şu ki, yakın gelecekte bu olayları önceden tahmin etmek için yeni model ve teknolojiler kullanılmaya başlanacak.
Yakın zamanda, hava durumunu 10 gün öncesinden oldukça yüksek bir doğrulukla öngörebileceğiz. Bu gelişme, hem kendimizi hem de mallarımızı ve sevdiklerimizi olası tehlikelerden korumak adına büyük bir avantaj sağlayacak. Günümüzde, üç günü aşan hava tahminleri genellikle trendi anlatır, kesin olmaktan uzaktır. Özellikle lokal gök gürültülü fırtınalar, hatta 24 saat öncesinden bile zor tahmin edilir hale gelmiştir.
Ancak şimdi, yapay zekâ alanında kaydedilen ilerlemeler sayesinde, 10 günlük hava tahminleri çok daha hassas hale geliyor. Geçtiğimiz aralık ayında Google tarafından tanıtılan yapay zekâ tabanlı tahmin sisteminden sonra, şimdi de Microsoft duyurduğu Aurora isimli yeni tahmin modeliyle bu alanda çığır açıyor. Bu sistem, hem daha hızlı çalışıyor hem de geleneksel modellere kıyasla daha kesin sonuçlar veriyor ve daha az hesaplama gücü gerektiriyor.
Avrupa modeliyle kıyaslandığında daha başarılı
Örneğin, bu yeni yapay zekâ modelini, günümüzde en iyi kabul edilen Avrupa merkezli hava durumu modeline karşı test ettiler. Çalışmalar, %92’den fazla oranla, 10 günlük tahminlerde Aurora’nın daha doğru sonuçlar verdiğini gösteriyor. Ayrıca, aşırı hava olayları, yani kasırgalar ve yoğun sel gibi ekstrem durumlar konusunda da önemli bir başarı sağladı. En son gerçekleşen ve büyük yıkıma yol açan kasırgaların rotasını, beş gün öncesinden en küçük detayına kadar belirleyebildi. Bu gerçekten de benzersiz bir başarı. Üstelik, bu sonuçlar sadece birkaç saniyede elde edilirken, mevcut modellerin çalışması saatler sürüyor.
Ancak bu durum, yapay zekânın geleneksel hava tahmin modellerinin yerini alacağı anlamına gelmiyor. Öncelikle, meteorologlar henüz bu yeni teknolojilere %100 güvenmiyor. Çünkü yapay zekâ, onlarca yılın hava durumu verilerine dayanarak çalışıyor ve bu verilerden anlam çıkarıyor. Bir başka deyişle, belirli bir zamanda ortamın durumu verildiğinde, birkaç gün sonraki havayı çok hızlı tahmin edebiliyor. Bu, geleneksel modellerin çalışma prensiplerinden farklıdır. Geleneksel modeller, atmosferdeki hava hareketlerini, basınç ve nem oranlarını detaylı şekilde simüle eder ve bu büyük karmaşık hesaplamalar saatler sürebilir. Bu nedenle, her iki yaklaşımın da birlikte kullanılması muhtemeldir. Her halükarda, hava durumu tahminleri daha da gelişecek ve daha güvenilir hale gelecektir.
