Cumhurbaşkanı, yaşamın sonu konusundaki çalışmaları 2023 yılında başlatmıştı. İki yıl sonra, milletvekilleri salı öğleden sonra törensel bir oylama ile ölüm yardımı yasa tasarısını kabul etti. Ayrıca palyatif bakım konusundaki daha uzlaşıya dayalı bir metni oybirliğiyle onayladılar.
Bilinmesi Gerekenler
Bu canlı yayın sona erdi.
“Duyarlı duygulara, kuşkulara ve umutlara saygı gösterilerek, kardeşlik yolunun istemiş olduğum biçimde yavaş yavaş açılmasına olan inancım devam ediyor. Onur ve insanlıkla.” Devlet Başkanı, yaşamın sonu konusundaki yardım ve palyatif bakım tasarılarının Meclis’te ilk okumasında kabul edilmesini memnuniyetle karşıladı; bu oylama “önemli bir adımdır” ifadesini kullanarak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Endonezya’da bulunduğu şu günlerde bir tesir olarak değerlendirildi. Bu, başkanın 2023 yılında başlattığı yaşam sonu çalışmalarına yönelik önemli bir sınavdı.
Yaşam sonlandırmaya yardım yasa tasarısının geniş çapta kabulü, palyatif bakım yasa tasarısının ise oybirliğiyle onaylanması. Sağ ve aşırı sağın çoğunluk tarafından yoğun eleştiriyle karşılaşmasına rağmen, merkez ile soldan da bazı eleştiriler gelen bu tasarılar sonuçta geniş bir destek buldu; oylar 305 kabul, 199 red ve 57 çekimser olarak kayda geçti. Daha uzlaşıcı nitelikte olan palyatif bakım tasarısı ise 560 vekil tarafından desteklendi; altı vekil çekimser kaldı, ve hiç kimse aleyhte oy kullanmadı. Bu iki tasarının artık Meclis tarafından incelenmesi ve büyük ihtimalle bu sonbaharda karara bağlanması bekleniyor.
TBMM’de törensel bir oy. 12 Mayıs’tan beri incelemeler süren yaşam sonu ile ilgili yasa tasarıları, 16:30 ile 18:30 saatleri arasında çeşitli siyasi grupların son konuşmalarını içeren nihai sözlerle gündeme getirildi. Oylama açıklamaları sonrası milletvekilleri iki tasarının her birine sırasıyla oy kullandı. Son günlerde yapılan ara oylamalarda, başta sol ve merkez grupları olmak üzere, milletvekillerinin yaklaşık üçte ikisi bu yönde oy verdi. Hükümet, bazı tedbirleri lavabosunda değiştirmeyi başarmış durumda olup, bu yasa tasarısını destekliyor; ancak tasarı sağ ve aşırı sağ arasındaki büyük eleştirilere tabii olmaya devam ediyor.
Siyasi gruplar içinde oy yönergesi yok. Meclis için nadir görülen bir olgu: Milletvekillerine grup tarafından resmi bir oy yönergesi iletilmedi. Büyük siyasi farklar bilinse de her vekil kendi kararını özgürce verebilirdi ve herhangi birinin parti için ihanetten suçlanması söz konusu değildi. Böylece, bir sağ partiden bir vekil, “tam oy özgürlüğü” kullanacağını söyleyerek yaşam sonlandırmaya yardım tasarısını destekleyeceğini, Marine Le Pen’in ise karşı çıkacağını belirttiğine benzer biçimde, bu süreçte de bağımsız karar imkanı korunmuş oldu.
François Bayrou’un ölüm yardımı hakkındaki konularda “şüpheleri” var. Başbakan, BFMTV’ye verdiği demeçte, şu aşamada bir milletvekili olsaydı, “çekimser kalırdım” ifadesini kullanarak yasa tasarısına oy vermeyeceğini ve bu konuda hâlâ “şüpheleri” olduğunu belirtti. Parlamento’ya güven duyduğunu söyledi ve “çözüm bulacaklar” diye hatta umutla baksa da, “ölüm yardımı erişimini engelleyen suçun” belirsiz olduğunu düşündüğünü ifade etti; çünkü “yaşamayı sürdürmeye ikna etmeye çalışmak” bir engel değildir ifadesini savundu ve two yıl hapis ile 30.000 euro cezayı içeren düzenlemenin bu bağlamda tartışmalı olduğunu belirtti, çünkü “yaşamayı sürdürmeye teşvik etmek” bir engel değildir.
