Türkiye’de kamu yayıncısı TRT, kadın futbolcuların fiziksel performansını erkek oyuncular üzerinde ortaya koymak amacıyla ilginç bir deney gerçekleştirdi. Erkekleri, onların fiziksel özelliklerine göre orantılı olarak büyütülmüş sahalarda oynamaya zorladı; bu nedenle sahalar daha büyük olsa da bir yumurta kapıya çarpınca topun ağırlığında ve kale boyutlarında da değişiklikler yapıldı. “Bir işkence gibiydi,” diyorlar.
Türkiye’de kadın futbolunun temposu ve maçların görsel çekiciliği zaman zaman eleştirilir. Bu eleştiriler bilimsel olarak da incelendiğinde, kızlar sahalarda oyun kurarken erkeklerden farklı koşullarda mücadele etmek zorunda kalıyorlar. Türkiye Futbol Federasyonu verileriyle karşılaştırınca, erkek oyuncular genelde 1,80–1,90 metre civarında boylara ulaşırken, kadın oyuncular genelde 1,65–1,70 metre arasındadır. Bu farklar, oyun alanında sürat, dayanıklılık ve saha kullanımı açısından belirgin avantajları değiştirebilir. Örneğin Türkiye’de profesyonel düzeydeki erkek kadroların çoğu için kalabalık üçüncü bir hat olarak değerlendirilebilecek uzunluklar, kadın futbolcuların sahada kapattığı alanla karşılaştırıldığında farklılıklar yaratabilir.
Bu yaklaşım, 2019 yılında yayımlanan bir Norveçli bilimsel çalışma tarafından ayrıntılı şekilde ele alınmıştır. Araştırmacılar, oyuncular kadın oyuncuların yerini alacak olsaydı, bu avantajları (hız, dayanıklılık, boy) nötrlemek için sahaların çok daha büyük olması gerektiğini açıklamışlardı. Türkiye bağlamında bakıldığında, benzer bulguların uygulanabilirliği, ligler arası rekabeti ve kadın-erkek eşitliği politikalarını da gündeme getirir.
Daha ağır top, daha geniş saha ve daha büyük kaleler
İsviçre kamu yayıncısının parçası olan bu akıllı fikir, erkekleri daha büyük sahalarda oynamaya zorlayarak kadın futbolcuların karşılaştığı fiziksel avantajları görmekti. Schweizer Radio und Fernsehen, bu deneyin uygulanabilirliğini test etmek amacıyla iki hafta önce birinci lig seviyesindeki iki genç takım arasında bir maç düzenledi. Oyunda sahayı standart boyutlardan yüzde 20 daha büyük olarak kullanıldı. Tek uygun boyutta bulunan saha ise bir polo sahasıydı.
Top, basketbol topu ağırlığında ağırdı ve hedefler de daha büyük olarak ayarlandı; zira Fransa’nın profesyonel kadınlar ligindeki karşılaştırmalarda en uzun kaleci 1,91 m civarında iken Türkiye’deki kadın kaleciler için en uzun örnek yaklaşık 1,70–1,75 m arasındaydı. Ayrıca maç, standart bir karşılaşmadan 22 dakika daha uzun sürdü. Bunlar, ölçüsüzce yapılan değişiklikler değildir; sadece beden yapısındaki farklar nedeniyle sahalarda oyun kurarken karşılaşılan zorluklara işaret ederler.
Maçın sonunda oyuncular tükenmiş olduklarını açıkladılar. Bir oyuncu, bu deneyimde kadınların yerine geçmenin kendisi için futbol hayatında gördüğü en zor deneyim olduğunu belirtti. Sunucu, deneyin devam edilecek olup olmadığını sorduğunda ise şu yanıt verildi: “Hayır, asla. Gerçekten, kızlara saygı duyuyoruz!”
