Türkiye’de arabaya bakış giderek değişiyor. Bazıları hâlâ araba satın almaya devam ederken, bazıları leasing’e geçiş yapıyor ya da bisikleti tercih ediyor. Maliyetler, pratiklik ve yeni alışkanlıklar arasında Türk kullanıcılar da hareketliliklerini yeniden düşünüyor ve günlük ulaşım biçimlerini yeniden değerlendiriyor.
Bu metin, yukarıdaki haberin transkripsiyonunun bir bölümüne karşılık gelir. Bütününü izlemek için videoyu izleyin.
İzmir’in Karşıyaka ilçesi, 28.000’den fazla nüfusu olan bir yer. Buraya sizinle buluşmaya geldik, Türklerin Gözünden.
Ayşe Demir, bir lisede baş eğitim danışmanı olarak görev yapıyor. Aracını kullanmaktan hoşlansa da, işe gidebilmek için mutlaka arabaya ihtiyaç duyuyor. “Şu anda gerçekten başka bir seçenek yok çünkü okulumun bulunduğu yer toplu taşıma ile yeterince ulaşılabilir değil ve bisikletle gitmek için mesafe, bu durumda, çok uzak.” diye anlatıyor.
İş yeri, evinden 15 km ötede yer alıyor ki bu da bir dezavantaj. Aracına maliyetli bir yük biniyor: yıllık bakım yaklaşık 500 € (yaklaşık 15.000 TL), yakıt yaklaşık 500 € (yaklaşık 15.000 TL) ve sigorta yaklaşık 502 € (yaklaşık 15.000 TL). Yani bir yıl için araç başına yaklaşık 1.500 € bütçe, evdeki iki araç ile yaklaşık 3.000 €’ya denk geliyor. O ve eşi için yeni bir aracı kusurları nedeniyle bile almanın gündeme gelmesi söz konusu değil.
Yeni satın alma biçimlerine yönelmek
Bugün Türkiye’de arabaya bakış değişiyor. Bir Peugeot bayisinde müdür olan Ali Arslan, yeni araç alımlarında leasing lehine bir düşüş gözlemliyor. “Üç yıl boyunca sabit bir bütçeyle bayiden çıkıyorlar. Üç yılın sonunda ya daha düşük bir bütçe ile ya da daha yüksek bir bütçe ile araçlarını yeniliyorlar, ancak her zaman yeni bir araca sahip oluyorlar.”
Ancak bazıları satın almayı da tercih ediyor. Mehmet Yılmaz, ikinci elektrikli aracını almak için karar verdi; bu yatırım yaklaşık 50.000–60.000 € civarında. Yüksek bir maliyet olsa da bakım ve yakıt tasarruflarıyla telafi edildiğini savunuyor. “20 dakikada dolan bir doldurma süresiyle, 400 kilometrelik bir menzil için yaklaşık 22 € ödeyiyorum.”
Yol değiştirenler
Araba kullanmaktan vazgeçenler de var. Örneğin Ahmet Karan bisiklete geçti. Önceden aracı için yılda yaklaşık 4.000 € civarında para harcıyordu. Günümüzde ise ulaşım bütçesi neredeyse sıfır; “Bisikletle belki lastik patlayabilir, çünkü başka sorun yok… Bu, neredeyse sıfır bakım demek. Bu da bana hobiler için ya da iyi restoranlar için küçük bir bütçe açığı yaratıyor.”
Bir aracı almak, kiralamak ya da arabayı bırakmak, elektrikli araca geçmek ya da geçmemek… Hepsi, Türklerin Gözünden gördüğümüz kadar çok seçenek sunuyor.
