Ukrayna ve Moskova Çarşamba Günü Türkiye’de Üçüncü Görüşmelerini Başlatıyor
Ukrayna ile Rusya arasındaki gerilim, uluslararası gündemin en dikkat çekici konularından biri olmaya devam ederken, bu iki ülke temsilcileri, yeni bir barış görüşmesi için Türkiye’nin ev sahipliğinde bir araya geliyor. 23 Temmuz Çarşamba günü İstanbul’da gerçekleşecek olan bu üçüncü tur görüşmeler, her iki tarafta da belli bir umuttan çok, rekabet ve temkinle karşılanıyor. Ancak tüm bunlar içinde, büyük bir aldırışla izlenen ve sonuçları belirsizliğini koruyan bir mücadele var: Donald Trump’ı memnun etmek için yapılan bir oyunun parçası olabilir mi?
İstanbul’da yeni bir barış ve savaş yarışı
Ukrayna ve Rusya arasındaki müzakereler, Türkiye’de, İstanbul’da gerçekleşiyor. Bu toplantının temel amacı, son üç yılı aşkın süredir devam eden çatışmalara bir son vermek olsa da, tarafların pozisyonları hâlâ oldukça sert ve çatışmaya eğilimli. Cumhurbaşkanı Vladimir Putin’in sözcüsü Dmitri Peskov, yaptığı açıklamada, tarafların henüz mucizevi bir anlaşmaya yaklaşmadıklarını belirtti. Moskova, yaptığı açıklamalarda, yeni bir ilerleme beklemediğini açıkça ifade etti.
Ukrayna tarafında ise hükümet, bu görüşmelerden büyük bir değişiklik veya mucize beklemekten ziyade, mevcut durumu dikkatle izliyor. Yetkililer, Vladimir Putin’in barış anlaşması yapma konusunda ne kadar ciddi olduğu konusunda pek ciddi umutlar taşımıyorlar. Ülkenin durumu ve savaşalr karşısındaki tutumu, zayıflatmadan, temkinli bir şekilde, müzakerelerden yana değil.
Kafalar karışık, diyalog sağlıklı değil
Görüşmelerin temelinde, her iki taraf da kendi çizgilerinde ısrar ediyor. Rusya, Ukrayna’dan dört işgal edilen bölgeyi kendisine katmasını ve Krimea’nın ilhakını korumasını istiyor. Ayrıca, Kiev’in NATO’ya katılmasını engellemek de Rusya’nın önceliği arasında. Ukrayna ise, Rus birliklerinin ülke sınırları dışına çekilmesini ve güvenlik garantileri verilmesini talep ediyor. Bu garantilere, silah sevkiyatlarının devam etmesi de dahil.
Ancak, bu görüşmeler sırasında taraflar arasında ciddi bir uzlaşı sağlanması mümkün görünmüyor. Bir taraf, Moskova’nın tartışmalı topraklar üzerindeki taleplerine “hayır” derken, diğer taraf da karşı tarafın taleplerine katı bir tutumla cevap veriyor. Bu nedenle, İstanbul’a gidip görüşmek pek bir anlam taşımıyor gibi görünüyor. Peki, neden böyle bir ortamda, bu şartlar altında bir araya gelmek isteniyor?
Aslında, bunun tek nedeni var: Donald Trump’ı memnun etmek. Uluslararası politikanın kutup noktası haline gelen bu görüşmeler, özellikle son dönemde ABD eski Başkanı Trump’ı şaşırtıcı biçimde dikkat üzerine çekmiş durumda. Ukrayna, Trump’ın bu görüşmelerden kendisine avantaj sağlayacağını umuyor. Washington ile iletişimde kalmak ve Trump’ın desteğini kazanmak, Ukrayna açısından büyük bir önem taşıyor.
Vladimir Putin ise, iletişimi koparmadan, süreci yavaşça ilerleterek kendi konumunu güçlendirmeyi hedefliyor. Bu, Sovyetler döneminden beri Rus diplomasisinin geleneksel bir yolu. Yumuşak ve zaman alan bu yaklaşım, hem diplomatik mücadelenin sürekliliğini sağlıyor hem de Moskova’ya daha güçlü bir pozisyon kazandırıyor.
Zelensky-Putin görüşmesi masada, ama henüz ne zaman gerçekleşeceği belli değil
Ukrayna ve uluslararası ajansların aktardığı bilgilere göre, salı gecesi yapılan görüşmelerin detayları henüz resmen belirlenmedi. Mayıs ve Haziran aylarında gerçekleşen iki önceki turda, özellikle insani konuda kayda değer ve somut adımlar atılmıştı. Bu adımlar, esir takası ve kayıp askerlerin cesetlerinin iadesi gibi konularda somut ilerlemeleri içermekteydi. Yeni görüşmelerin odak noktası da, özellikle bu alanlarda yeni adımlar atmak olacak.
Kiev yönetimi, aynı zamanda esir alınan çocukların iadesi, Rusya içerisinde tutulan sivillerin serbest bırakılması ve hatta Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelensky ile Rus lider Vladimir Putin’in yüz yüze görüşmesine de kapı aralamak istiyor. Zelensky’ye göre, savaşın sona ermesi için bu tür bir yüz yüze görüşme, tek çözüm yolu olabilir. Ancak, bu henüz uzak bir ihtimal.
Bir önceki Ukrayna Dışişleri Bakanı tarafından dile getirilen ve basına yansıyan görüşe göre, bu müzakereler, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı devam eden saldırganlığını gizlemeye yönelik bir diplomasi sahteciliği ve aldatmacası niteliğinde. Uzmanlar, Putin’in bu görüşmelerden bir sonuç almak veya durdurmak gibi bir niyetinin olmadığını, bu süreci stratejik bir hamle olarak kullandığını dile getiriyorlar.
Sonuç olarak, İstanbul’daki bu görüşmeler, şu an için umut vadeden bir barış girişiminden çok, güç ve çıkar dengesini koruma mücadelesi gibi görünüyor. Uluslararası kamuoyu ise, gerçekten barışın sağlayıp sağlanamayacağı konusunda hâlâ temkinli ve dikkatli. Ancak, iki liderin ve tarafların tüm girişimlere rağmen, çatışmaların çözümüne ulaşmakta oldukça zorluklar yaşadığını görmek gerekiyor. Eğer bu savaş devam ederse, bölge ve dünya ülkeleri için yeni bir kriz kapıda duruyor.
